آینده بازیهای دستدوم تیرهتر از همیشه
سونی متهم به نابودی بازار بازیهای دستدوم شد
تحلیلگر: بازار ۷.۲ میلیارد دلاری بازیهای دستدوم بهدلیل سیاستهای سونی کوچک شده و در نهایت از بین خواهد رفت
طی هفتههای اخیر، رسانه TheGamer بارها به پیامدهای ضد مصرفکننده تصمیم سونی برای توقف تولید دیسکهای فیزیکی بازی تا سال ۲۰۲۸ پرداخته است. یکی از مهمترین نگرانیها در این میان، تأثیر این تصمیم بر بازار بازیهای دستدوم است.
اگرچه فروش بازیهای دستدوم معمولاً در آمار رسمی بازار فیزیکی لحاظ نمیشود، اما این بخش همواره یکی از مهمترین روشهای توزیع بازیهای ویدیویی بوده است. بازارهای محلی، فروشگاههای اجناس دستدوم، eBay، Facebook Marketplace و دهها بستر دیگر، همگی امکان خرید بازیهای کارکرده را برای کاربران فراهم میکنند و باعث میشوند گزینههایی ارزانتر از نسخههای دیجیتالی در دسترس باشد.
اما در اکوسیستمی که دیگر نسخه فیزیکی وجود نداشته باشد، اگر کاربران بخواهند بازیها را با قیمت پایینتر تهیه کنند، تنها باید منتظر تخفیفهایی بمانند که زمان و میزان آنها کاملاً توسط پلیاستیشن و ناشران تعیین میشود.
بازار دستدوم تاکنون جایگزینی مهم برای خرید ارزانتر بازیها بوده است؛ جایگزینی که با حذف دیسکهای فیزیکی از بین خواهد رفت. تحلیلگران نیز هشدار دادهاند که کنار گذاشتن نسخههای فیزیکی در نسل آینده میتواند تأثیرات گستردهای بر بازار بازیهای دستدوم داشته باشد و حتی در نهایت باعث از بین رفتن کامل آن شود.
اگرچه بازیهای قدیمی، آثار رترو و همچنین کارتریجهای Nintendo Switch همچنان در بازار دستدوم معامله خواهند شد، اما «کازونوری ایتو» (Kazunori Ito)، مدیر بخش تحقیقات سهام مؤسسه Morningstar، در گفتوگو با CNBC هشدار داد که فروشگاههای فیزیکی با متوقف شدن عرضه عناوین جدید پلیاستیشن، «به کوچکتر شدن ادامه خواهند داد و در نهایت از بین میروند.»
در همین راستا، «مایکل فاتر» (Michael Futter)، بنیانگذار شرکت مشاوره صنعت بازی F-Squared نیز این تصمیم را «کاملاً ضد مصرفکننده» توصیف کرد و گفت:
«این تصمیم بهشدت ضد مصرفکننده است، هیچ توجیه منطقی و معتبری ندارد و نشان میدهد که سونی احترام چندانی برای کاربران اکوسیستم خود قائل نیست.»
بازاری که ممکن است تا سال ۲۰۳۴ به ۱۳.۸ میلیارد دلار برسد
براساس برآورد مؤسسه Dataintelo، بازار کالاهای دستدوم مرتبط با بازیهای ویدیویی که علاوه بر بازیهای فیزیکی، کنسولها، لوازم جانبی و تجهیزات جانبی را نیز شامل میشود، در حال حاضر ارزشی معادل ۷.۲ میلیارد دلار دارد و پیشبینی میشود تا سال ۲۰۳۴ به ۱۳.۸ میلیارد دلار برسد؛ آماری که نشان میدهد بازار فیزیکی همچنان از ارزش اقتصادی بسیار بالایی برخوردار است.
«مایکل پکتر» (Michael Pachter)، مدیر برنامهریزی استراتژیک مؤسسه Wedbush Securities نیز در این رابطه گفت:
«در عمل، دستکم یکسوم بازیها در طول تاریخ بهصورت دستدوم فروخته شدهاند و همین بازیهای دستدوم به بازیکنان این امکان را میدادند که با فروش آنها و دریافت پول نقد، هزینه خرید بازیهای جدید را تأمین کنند.»
او در ادامه افزود:
«خردهفروشی فیزیکی بازیهای ویدیویی محکوم به نابودی است.»
با وجود درآمد قابلتوجهی که بازار دستدوم از فروش نسخههای فیزیکی ایجاد میکند، حرکت صنعت به سمت انحصار کامل نسخههای دیجیتالی همواره بهعنوان روندی اجتنابناپذیر مطرح شده است. به همین دلیل بسیاری از گیمرها تصور میکنند که سونی نه بهدلیل راحتی بیشتر برای کاربران یا منطقی بودن این مسیر، بلکه به این دلیل به سمت دیجیتالی شدن کامل حرکت میکند که از بازار بازیهای دستدوم هیچ درآمدی کسب نمیکند و علاوه بر آن، از هر نسخه فیزیکی فروختهشده نیز باید سهمی به خردهفروشان پرداخت کند.
در نهایت، حذف تدریجی دیسکهای فیزیکی به معنای درآمد بیشتر برای پلیاستیشن خواهد بود؛ زیرا تمامی خریدها در اکوسیستم بسته این شرکت انجام میشوند.
در چنین شرایطی، از بین رفتن بازار بازیهای دستدوم میتواند هزینه ورود به دنیای بازیهای ویدیویی را بیش از گذشته افزایش دهد؛ آن هم در شرایطی که پیشبینی میشود قیمت سختافزارهای نسل بعدی به حدود هزار دلار برسد و قیمت بازیهای جدید نیز به ۸۰ دلار افزایش یافته است.
کاربران نمیتوانند نسخههای دیجیتالی را مانند نسخههای فیزیکی به دیگران قرض بدهند یا دوباره بفروشند، زیرا در واقع مالک بازی دیجیتالی نیستند و تنها مجوزی غیرانحصاری و قابل لغو برای استفاده از آن دریافت میکنند.
البته بازار بازیهای دستدوم به لطف پلتفرمهایی مانند eBay و Facebook Marketplace برای بازیهای قدیمی همچنان به حیات خود ادامه خواهد داد، اما بازار خرید و فروش نسخههای دستدوم بازیهای جدید عملاً از بین خواهد رفت؛ اتفاقی که میتواند پیامدهای گسترده و نگرانکنندهای برای صنعت بازیهای ویدیویی به همراه داشته باشد.
